واحد پردازش مركزيCPU
اين بخش يك مدار الكترونيكي گسترده وپيچيده است كه به انجام دستورات بر نامه هاي ذخيره شده مي پردازد داراي دو بخش است كه عبارتند از
واحد كنترل و واحد محاسبه ومنطق
ازچهار بخش ذخيره سازي موقت براي ذخيرهء دستورها و يا داده ها استفاده ميكند اين مناطق حافظهء موقتcpu
نام دارندRegister
ثباتهاي مختلف وظايف متفاوتي را انجام مي دهند براي مثال ثبات آدرس مكان ذخيره شدن يك دستور ويا معمولآ نتايج محاسبات را (
Accumulator)يك قطعه دادهاي را در حافظه دنبال مي كند وثبات انباشتگر
جمع آوري مي نمايد

:واحد كنترل

اين بخش تمام سيستم كامپيوتر را به نحوي هدايت مي كند كه دستورات بر نامه هاي ذخيره شده را انجام دهند
اين بخش بايد بتواند با دو بخش واحد محاسبه ومنطق وحافظه ارتباط برقرار كند

:(Alu)واحد محاسبه ومنطق

كار اين بخش انجام توابع حسابي مقايسه اي ومنطقي است توابع حسابي شامل جمع، تفريق ، ضرب وتقسيم مي شوند عمليات منطقي به مقايسهء اعداد ، حروف وخصوصيات ويژه مي پردازد اين عمليات سه نوع شرايط را مورد آزمايش قرار مي دهد


:شرايط مساوي
در اين شرايط دو مقداربا هم برابر هستند
:شرايط كوچكتر
در اين شرايط يك مقداراز مقدار ديگر كمتر است
:شرايط بزرگتر
در اين شرايط يك مقدار از يك مقدار ديگر بيشتر است
براي توصيف توابع مقايسه اي استفاده مي كند(=،<،>)از علايم Aluواحد

:توجه
 واحد پردازش مركزي را كه بر روي تنها يك تراشه قرار دارد به طور مختصر ريز پردازنده و يا 

 PII-333 - 486-DX     ريز تراشه مي نامند مانند ريز پردازنده هاي

 وقتي از يك ريز پردازنده براي كنترل وسايل بخصوصي مانند سيستم هاي سوختي موجود در يك -
Intel 8096 ماشين استفاده مي شود  به آن تراشهء منطقي ويا ميكرو كنترلر هاي

توانايي معماري پردازنده هاي پنتيوم شركت اينتل را بهبود بخشيده(Multimedia extensions) MMXتراشهء
و عملكرد بر نامه هاي كاربردي چند رسانه اي و مخابراتي كه داراي ويژگيهاي گرافيكي ، تصويري وصوتي را افزايش ميدهد



حافظه
حافظه بخشي از كامپيوتر است كه داده هاودستورات را براي پردازش شدن نگه ميدارد اگر چه عملكردحافظه حافظه  دارد اما از اين واحد مجزا ميباشدCPUارتباط نزديكي با
اگر از نظر تاريخي نگاهي به حافظه داشته باشيم مي بينيم حافظه هاي اوليه كه به صورت لامپ هاي خلآ
بودند تحول وتكامل يافته و به صورت نيمه رساناهاي جديد امروزي درآمده اند


حافظه ءنيمه رسانا

 بسياري از كامپينتر هاي جديد از حافظه هاي نيمه رسانا استفاده مي كنند و علت آن هم مزاياي چندي است
 كه اين نوع حافظه ها دارند از جملهء اين مزايا مي توان به قابل اطمينان بودن ، فشردگي ، ارزاني و مصرف كم انرژي اشاره كرد
ارزاني اين نوع حافظه ها به خاطر توليدانبوه آن مي باشد كه موجب كاهش قيمت اين نوع حافظه ها شده است
عيب اين نوع حافظه هابي ثباتي آنهاست چون اين حافظه هاي نيمه رسانا براي ارايهءداده ها به جريان الكتريسيتهء پيوسته اي نيازدارند اگر جريان الكتريسيته قطع  شود داده ها نيز از دست مي روند
 حافظه ء نيمه رسانا از هزاران مدار كوچك كه مسيرهايي براي عبور جريان الكتريسيته هستند ساخته شده است
اين مدارها بر روي يك تراشه از جنس سيليكون قرار گرفته اند يك نوع شناخته شده از طراحي نيمه نام    وNيكي از نو
ع MOSFETدارد در اين فن آوري نيمه رسانا از دو ترانزيستور نيمه هاديCMOSرسانا
استفاده شده است كه بر روي يك تراشهء سيليكون واحد جاي مي گيرند اينگونه از طراحيPوديگري نوع
حافظه انرژي آنها بسيار اندك است و از اين رو براي كامپيوتر هاي قابل حمل مناسب مي باشند


RAM    ROM

يا حافظه دستيابي تصادفي تمام دستورات وداده هاي مربوط به بر نامه اي كه در حال اجرا هستند را نگهداري مي كندRAM

مي تواند توسط نرم افزارهاي كامپيوتر پاك و يا رو نويسي شود  RAM
 موجود بر روي كامپيوتر هاي شخصي را مي توان  با استفاده از تراشه هاي حافظه خارجي و يا با RAM
      افزايش داد  SIMM نصب حافظهء 
:داراي دو نوع استRAMبرد مدار كوچكي است كه محتوي تراشه هاي حافظه اي است معمولآSIMM
استاتيكRAM: SRAM
ديناميكRAM:DRAM
به طور پيوسته باز سازي  شود والا محتوي خود را از دست مي دهدو به همين CPUپويا بايد توسط RAM
 پويا يا ديناميك گفته مي شود RAMدليل است كه به اين نوع 
ديناميك بخاطر كوچكي و
RAMاستاتيك سريع تر است اما در كامپيوترهاي شخصي از RAMاگر چه
ارزان تر بودن آن بيشتر استفاده ميشود

:(حافظهء فقط خواندني)ROM

اين حافظه شامل برنامه هاو داده هايي است كه توسط شركت سازنده به طور دايمي در آن نوشته شده است اين 
حافظهROMداده ها مي توانند خوانده ويا استفاده شونداما كاربر نمي تواند آنها را تغيير دهد در حقيقت 
نامتغيير است

نام دارند ميتوان دستورات موجود در داخل برخي
ROM BURNERS  البته با ابزار ويژه اي كه
 را تغيير داد
ROMاز تراشه هاي 

مي نامندتراشه هاي حافظهاي فقط خواندني با قابليت بر نامه ريزي شدن
PROMاين تراشه هاي تغيير دادني را 

حافظهء پنهان

حافظه پنهان مقدار كوچكي از حافظه بسيار سريع است كه براي مقاصد بخصوصي  چون افزايش سرعت داخلي داده ها و دستورات نرم افزاري طراحي شده است
اين سيستم فرعي حافظه از مقادير دادهاي پر استفاده نسخه بردازي ني كند  تا براي دسترسيسريع آماده باشند
كه بيشتر مورد استفاده قرار مي گيرند را ذخيره نموده و
RAMحافظه ء پنهان محتويات مكانهايي از
و جاهايي را كه اين اقلام داده اي ذخيره مي شوند را آدرس دهي مي كنند 
وقتي پردازنده به آدرسي در حافظه ارجاع مي كند حافظه پنهان وارسي مي كند كه آيا چنين آدرسي را دارد يا نه اگر آدرسي داشته باشد داده به پردازنده برگشت داده مي شودو اگر چنين آدرسي نداشته باشد يك دسترسي به حافظهء عادي اتفاق مي افتد حافظه پنهاني داراي دو نوع داخلي و خارجي است حافظه پنهاني داخلي بر روي معماري خود پردازنده تعبيه شده است در حالي كه خافظه پنهاني خارجي بر روي يك تراشه مجزا قرار دارد

سرعت و قدرت يك كامپيوتر
سرعت يكي از ويژگيهايي است كه هنگام انتخاب كامپيوتر به آن توجه مي شود البته قدرت نيز مشتق از سرعت و بسياري از عوامل ديگر مانند اندازهء حافظه است

سرعت پردازش كامپيوتر
كامپيوتر هاي مختلف داراي سرعتهاي پردازش متفاوتي هستند گاهي انجام يك دستور معين در يك كامپيوتر كند يك هزارم ثانيه طول مي كشد در صورتي كه همين دستور در كامپيوترهاي سريع مي تواند در يك ميلينيوم ثانيه يا يك بيلينيوم ثانيه انجام شود و حتي در انواع خيلي سريعتر در يك تريليونيم ثانيه انجام شود
سرعت ريز پردازنده ها را معمولآ بر اساس مگا هرتز نشان مي دهندو منظور از آن تعداد دوري است كه يك وسيله مي توانددر ثانيه بچرخد يكي از واحدهاي ديگري كه براي سنجش سرعت كامپيوتر استفاده مي است
MIPSشود
معادل يك ميليون دستور در ثانيه است سومين واحدي كه براي سنجش سرعت استفاده مي شود
MIPSهر 
مگا فلاپ  استو منظور از آن يك ميليون عمل اعشاري در ثانيه  مي باشد از اين واحد براي سنجش توانايي كامپيوتر در انجام عمليات پيچيده رياضي استفاده مي شود
خطوط گذرگاهي
هر خط گذر گاهي مجموعه اي از مسيرهاي الكترونيكي موازي است كه به طور داخلي داده ها دا درون سيستم از يك مكان به مكان ديگري مي برد مقدار دادهاي كه در هر بار مي تواند حمل شود پهناي گذر گاه نام دارد پهناي گذر گاه نشان دهندهءتعداد مسيرهاي الكترونيكي است
هر چه پهناي گذر گاه بيشتر باشد در نتيجه كامپيوتر قوي تر است وجود پهناي گذر گاه بزرگ مي تواند مفاهيم زير را به همراه داشته باشد
كامپيوتر در يك زمان معين مي تواند داده هاي بيشتري را منتقل كند كه اين موجب بالا رفتن سرعت كامپيوتر  مي شودكامپيوتر مي تواند از دستورات متنوع بيشترو بزرگتري پشتيباني كند