اخبار رسانه

"شب شعر" از مجموعه «شب های هنر»

پنجمین نشست از برنامه شب شعر با موضوع "شعر آئینی-قسمت دوم" با اجرای دکتر محمود اکرامی فر، دوشنبه 14 آبان، روی آنتن رفت.

دکتر محمد رضا سنگری، استاد دانشگاه، مولف ،شاعر و پژوهشگر ادبیات، وعضو پژوهشگاه فرهنگ و اندیشه اسلامی و دکتر مسلم ناد علی زاده،نویسنده و پژوهشگر،عضو هیئت علمی دانشگاه بین المللی اهل بیت مهمانان برنامه بودند.
تفاوت ها و شباهت های شعر مذهبی، دینی و آئینی چیست؟
دکتر سنگری در توضیح این 3 نوع شعر گفت:" منظور از دین در اینجا دین اسلام است و شعر دینی شعری است که جلوه ها، نمادها و ارزش های دین اسلام را در خودش جلو گر ساخته باشد. مذهب زیر مجموعه دین است ومنظور از مذهب اینجا شیعه است و هر آنچه در باب فضیلت ها ، شخصیت ها، باورها ، رخدادهای تاریخی شیعه در قلمرو شعر مطرح می شود به عنوان شعر مذهبی معرفی می شود. آئین یک کنش عمومی است با نمادهایی که در هیئت سروده هایی خود را نشان می دهد. بر این اساس گستره آئین می تواند به آئین های بومی، ملی، فرا ملی و دینی برگردد."
اشعار مذهبی به جای موضوع محوری، شخصیت محور شده اند.
دکتر ناد علی در تایید این نقد گفت:" اغلب شعرا در دوره معاصر، غالبا به دلیل اطلاعات کمی که از تاریخ و معارف دینی دارند، و از طرفی ارادتی که به اهل بیت دارند، شعر مذهبی سطحی سروده اند."
دکتر سنگری برای تبیین اختلاف نظر خود با دکتر نادعلی، این طور توضیح داد که:" در فرهنگ دینی ما پرداختن به اسوه ها اصل است. باید برای عینیت بخشیدن ارزش ها چهره مطرح کرد و در طرح این اسوه، ارزش ها را گفت."
وی در ادامه افزود:" گاهی اوقات هم شاعر، شعر را فرو می کشد تا با مخاطبی که اطلاعاتش اندک است بتواند ارتباط برقرار کند."
شاعر شیعه باید در جایگاه معلم باشد
دکتر ناد علی در تکمیل صحبت های دکتر سنگری گفت:" شاعر شیعه باید در جایگاه معلم باشد. بسیاری از شاعران معاصر حتی بحث های ادبی که گام اول است را رعایت نکرده اند. صدا و سیما در تنزل ذائقه مخاطب در دهه های گذشته ، به دلیل عدم معرفی شعرای برجسته به مردم، تاثیر داشته است."
امام حسین (ع) آموزه است نه موزه
دکتر سنگری در توضیح انواع شعر شخصیت محور گفت:" نوع اول شعر توصیفی محض است که فقط وصف شخصیت می کند.نوع دوم شعر عاطفی است که برانگیزنداننده ما با عناصر هفت گانه عاطفه است. نوع سوم شعر ادراکی معرفتی است و نوع چهارم تلفیق اینهاست."
وی در ادامه اشعاری به عنوان مثال خواند و گفت:" بعضی افراد که شخصیت امام حسین(ع) را طرح می کنند، امام حسین (ع) تبدیل به موزه می شود نه آموزه."
در ادامه بحث دکتر نادعلی با اظهار تاسف از عدم اطلاع کافی از شعر مذهبی گفت:" متاسفانه بسیاری از مواریث ادبی ما در شعر مذهبی،مثل خاوران نامه و خداوند نامه، هنوز حتی 1 بار هم چاپ نشده اند.ما هنوز شناخت کافی از میراثمان نداریم."
سادگی و استحکام، دلیل شهرت شعر محتشم
دکتر ناد علی درپاسخ به علت شهرت شعر محتشم گفت:" سادگی و استحگام در کنار هم باعث شد مورد استقبال قرار گیرد و اینکه شعرش جریان ساز بوده است."
دکتر سنگری در ادامه این مبحث افزود:" گاهی وقت ها یک آنی و الوهیتی پشت بعضی اشعار هست که باعث می شود با اینکه سطح متوسطی دارند در میان مردم راه پیدا کنند. ما فقط اثر را نبینیم موثر را هم ببینیم. نکته بعدی این است که موسیقی شعر محتشم با روح محرم هماهنگ است و شعر توصیفی بسیار قوی ای هست."
دکتر نادعلی در بررسی اشعار مذهبی در گذشته گفت:" در دورههای مختلف شعرا از دیدگاه های خاص و متفاوتی به قضیه مذهب و تاریخ مذهبی نگاه می کردند مثلا در دوره قاجار شعر عاطفی مرسوم بوده است."
تنزل ذائقه مردم، باعث تنزل شعر مذهبی شده است
آیا این اشعار میتواند برای مخاطب امروز راه گشا و قانع کننده باشد؟
دکتر نادعلی گفت:" ذائقه مخاطب امروز تنزل پیدا کرده و مخاطب عوام ما دنباله رو اشعار سطحی و هیئتی است. ما شعر را برای نخبگان و تاریخ و اهل ادب می گوییم مگر اینکه ذائقه مخاطب عام رشد پیدا کند. تنزل ذائقه مردم باعث تنزل شعر مذهبی شده است."
دکتر سنگری در نگاه دقیق تری به این حوزه شعر گفت:" نمی شود شعری که شعرا برای محافل مردمی می گویند را کم اجر دانست. روزگار انقلاب روزگاری است که بعد پیام کربلا که پیشتر در سروده ها گم بوده یافت شده."
مجله ادبی "شب شعر" از مجموعه «شب های هنر» به تهیه کنندگی کوروش انصاری ، هر دوشنبه شب ، ساعت 23 روی آنتن شبکه چهار سیما می رود.

آمار بازدید خبر: 444

ارسال نظرات

دیدگاه های ارسال شده توسط شما ،پس از تایید در وب سایت منتشر خواهد شد.

  • توضیحات:
  • نام ونام خانوادگی:
    ایمیل:
  • کد امنیتی:

نظرات